Besluit  Gemeenteraad

Voorgeschiedenis

• 20/12/2017: De gemeenteraad stelt het masterplan openbare verlichting vast.
• 14/01/2026: Toelichting aan het managementteam van het administratief voorstel van het nieuwe masterplan met deelruimtes en scenario's voor brandregime.
• 03/02/2026: Toelichting aan het college van burgemeester en schepenen van het administratief voorstel van het nieuwe masterplan met deelruimtes en scenario's voor brandregime.
• 03/03/2026: Eerste workshop administratie en beleid voor concretisering herziening masterplan.
• 19/03/2026: Tweede workshop administratie en beleid voor concretisering herziening masterplan.
• 01/04/2026: Toelichting herziening masterplan openbare verlichting aan de mobiliteitsraad.
• 08/04/2026: Toelichting herziening masterplan openbare verlichting aan de milieuraad.
• 14/04/2026: Finale toelichting van masterplan openbare verlichting aan college van burgemeester en schepenen.

Feiten en context

Het gemeentebestuur werkte in het afgelopen jaar aan een herziening van het huidige masterplan openbare verlichting. Hierbij werden zowel de deelruimten als de bijhorende brandregimes herbekeken. Het masterplan is een instrument om in de toekomst de openbare verlichting verder te verduurzamen en te moderniseren volgens de hedendaagse normen en technische mogelijkheden. Het masterplan omvat alle info betreffende de openbare verlichting die momenteel aanwezig is en geeft de visie weer voor toekomstige investeringen.
In 2025 had de gemeente Bonheiden nog een jaarlijks verbruik van van circa 700 MWh aan stroom. Dit is een halvering ten opzichte van 2017 waar er nog een verbruik van circa 1400 MWh gekend was. 

De gemeente heeft de openbare verlichting in het verleden overgedragen aan Fluvius. Daarbij werd een verleddingsplan afgesproken, waardoor de volledige openbare verlichting op het grondgebied van de gemeente tegen eind 2028 zal zijn verled.
Het masterplan openbare verlichting voorziet in een kaart van het grondgebied van de gemeente Bonheiden waarin iedere straat is ingedeeld in een specifieke deelruimte. Voor iedere deelruimte wordt er een brandprogramma toegekend. Dit brandprogramma kan voor iedere deelruimte verschillend zijn.

Advies

• 09/04/2026 - Advies mobiliteitsraad:
• De mobiliteitsraad geeft positief advies op het voorgestelde programma dewelke werd besproken met de leden van het college van burgemeester en schepenen waarbij er sterk wordt ingezet op dieper dimmen en het doven beperkt blijft tot de landelijke en groenere omgevingen in de gemeente.
• De mobiliteitsraad vraagt wel om een periodieke evaluatie om indien nodig tijdig te kunnen bijsturen.
• 10/04/2026 - Advies milieuraad:

• De milieuraad spreekt zijn voorkeur uit voor scenario 3, inzonderheid gelet op de daarin voorziene bijkomende inspanningen met betrekking tot het doven van
  openbare verlichting in gebieden met hoge ecologische en natuurwaarden. Hierbij dient het “strooilicht” vermeden te worden en dient gebruik gemaakt van een
  aangepast kleurenspectrum (beperking van het blauwe licht);

• De milieuraad verzoekt het gemeentebestuur te voorzien in een periodieke en systematische evaluatie van de implementatie van het voorliggende masterplan, teneinde de doeltreffendheid ervan te kunnen beoordelen en, waar nodig, tijdig bij te sturen.

• De milieuraad adviseert om, in het kader van een rationeel en duurzaam verlichtingsbeleid, de noodzaak tot het voorzien van openbare verlichting expliciet te
  heroverwegen in welbepaalde zones, met name woongebieden, doodlopende straten en wegen die uitsluitend ontsluiting bieden aan één enkele woning.

Juridische grond

Het Decreet over het lokaal bestuur.

Argumentatie

• Bij de opmaak van het masterplan openbare verlichting werd er gebruik gemaakt van de duisternisbehoeftekaart die aan lokale besturen in Vlaanderen beschikbaar wordt gesteld. De duisternisbehoeftekaart geeft een idee waar er wensen zijn voor duisternis in functie van biodiversiteit. Deze duisternisbehoeftekaart werd als basis voorzien voor de verdere uitwerking van het masterplan. Tijdens het proces van opmaak werden de wensen voor duisternis verzoend met de wensen voor openbare verlichting op belangrijke verbindingsassen in de gemeente en de dorpskernen. 
• Openbare verlichting wordt actueel voorzien in 4000 K en 3000 K lichttemperatuur. Bij de opmaak van dit plan werd de wens uitgesproken om 3000 K te voorzien als plafond en in de deelruimtes die zich in natuur bevinden, en op die manier ook gecategoriseerd zijn, bij nieuwe investeringen de keuze te maken voor amberkleurig licht. Door te kiezen voor dit amberkleurig licht wordt het 'blauw licht' in de LED tot een minimum beperkt wat de gezondheid voor mens en natuur ten goede komt. Deze keuze voor amberkleurig licht kan stelselmatig worden uitgerold bij nieuwe plaatsen van LED.
• Het nieuwe brandprogramma binnen het masterplan kan enkel toegepast worden op de interactieve LED-armaturen in de gemeente. In afwachting van een volledige uitrol van interactieve LED wordt er voorgesteld om volgende regimes te hanteren voor de niet-interactieve OV:
• Oude armaturen (= niet-LED): Zal het brandprogramma behouden dat in het eerste en momenteel actieve masterplan werd vastgelegd. Hierbij zullen deze armaturen nog kunnen doven tussen 23.30 u. en 05.30 u. Deze tijdelijke situatie zal stapsgewijs wijzigen naar het brandregime van het nieuwe masterplan. Van zodra er verled wordt zal dit een interactieve LED zijn en zal het brandregime van het nieuwe masterplan geïmplementeerd worden voor deze armaturen. 
• LED (niet-interactief): Bij deze armaturen zal er nagestreefd worden om een brandregime toe te kennen dat zo nauw mogelijk aansluit bij het voorziene brandregime van de deelruimtes in het nieuwe masterplan. 
• Bij verdere verledding blijft het belangrijk om aandachtig te zijn om bij armaturen die in het verleden geplaatst werden op locaties waar openbare verlichting niet gewenst was, eerder te kijken naar het supprimeren van deze armaturen. 

Financiële gevolgen

Aan de opmaak van het masterplan openbare verlichting zijn geen kosten verbonden.