De samenwerkingsovereenkomst ketenaanpak dak- en thuisloosheid moet worden hernieuwd. Sinds de opstart in 2022 zijn enkele structurele knelpunten naar voren gekomen, die in de nieuwe overeenkomst worden aangepakt.
De vernieuwde ketenaanpak dak- en thuisloosheid heeft als doel de druk op de huidige nachtopvang te verminderen door te evolueren naar een meer gedifferentieerd aanbod. Daarbij wordt de capaciteit van de noodopvang teruggebracht tot 15 bedden, terwijl er extra wordt geïnvesteerd in duurzame woonbegeleiding via Housing First en ambulante trajecten. Deze begeleiding wordt voorzien door CAW Rivierenland in woningen die de lokale besturen ter beschikking stellen.
De nieuwe aanpak omvat tevens duidelijkere toewijzingsregels en een herziene financiële verdeelsleutel, gebaseerd op het effectieve gebruik van de nachtopvang in 2024 en het daaraan gekoppelde aantal gereserveerde bedden per lokaal bestuur.
De huidige situatie bestaat uit een gecentraliseerde nachtopvang in Mechelen. Deze opvang kampt echter met een tekort aan beschikbare plaatsen en staat onder toenemende druk. CAW Rivierenland geeft aan dat het wenselijk is om een oplossing te zoeken voor de langverblijvers en de woonoplossingen te spreiden over de ganse regio, dit via Housing First-projecten en andere (begeleide) woonvormen.
De doelgroep in de nachtopvang wordt ook steeds jonger en complexer, wat de nood aan gespecialiseerde begeleiding vergroot.
Door verschuivingen binnen het CAW-landschap behoren de Rupelgemeenten niet langer tot het werkingsgebied van CAW Rivierenland.
Opdrachtomschrijving:
De samenwerking in de ketenaanpak dak- en thuisloosheid wordt aangestuurd door een stuurgroep, samengesteld als volgt: een vertegenwoordiger en plaatsvervanger van elk van de 12 OCMW’s bij deze overeenkomst, vertegenwoordigers van CAW Rivierenland en andere niet stemgerechtigde betrokken organisaties en netwerken (bv. Sector GGZ, woonmaatschappijen).
De stuurgroep en haar huishoudelijk reglement is het middel om de gezamenlijke regierol op te nemen en komt minstens éénmaal per kwartaal samen om beleidsvoorbereidend werk te doen en aanbevelingen en adviezen te formuleren voor de bevoegde bestuursorganen. Binnen deze stuurgroep kunnen werkgroepen opgestart worden ter voorbereiding van een bespreking rond specifieke thema’s.
De ketenaanpak dak- en thuisloosheid streeft naar een regionaal geïntegreerd beleid rond dak- en thuisloosheid. Een organisatie- en domein overstijgend samenwerkingsverband tussen lokaal bestuur/OCMW en CAW met gezamenlijke inzet van middelen om zo een complementair en efficiënter aanbod te kunnen uitbouwen.
Engagementen:
Maatregelen verhoging van de garantie op een bed:
Het aankopen van een minimaal aantal bedden impliceert een garantie op effectief beschikbare bedden. Hiervoor zijn bijkomende maatregelen noodzakelijk:
Verhogen van de doorstroom naar duurzame woonoplossingen:
Naast de al besproken maatregelen (gebruikersbijdrage, maximumaantal nachten, vernieuwd aanmeldsysteem), is het absoluut noodzakelijk om extra duurzame woonalternatieven te creëren.
Zoals eerder aangegeven, is een aanzienlijk deel van de gebruikers van nachtopvang een langverblijver. Voor deze doelgroep moet een structurele oplossing gevonden worden buiten de nachtopvang. Hiervoor zijn extra woonalternativen met begeleiding nodig.
Om de doorstroom uit de nachtopvang te versterken, worden regionaal 18 woonunits met begeleiding voorzien voor een periode van 5 jaar:
Hierin vraagt de ketenaanpak DTL het engagement van de deelnemende lokale besturen om een extra infrastructureel aanbod te creeëren. De verdeling van dit engagement wordt volgens het gebruik van de nachtopvang in 2024 over de regio verspreid.
Volgende engagementen worden hierbij genomen:
Vanuit het oogpunt van begeleiding:
Vanuit juridisch oogpunt: OCMW maakt het huurcontract op voor periodes van 6 maanden.
Het Decreet over het lokaal bestuur.
De lokale besturen betalen jaarlijks een bijdrage voor de organisatie en werking van de nachtopvang:
De verdeling van het aantal nachten wordt gebaseerd op het effectief gebruik van de nachtopvang in 2024, met een minimumbedeling van 119 nachten per lokaal bestuur.
Acht van de twaalf besturen, waaronder Bonheiden, betalen in dit kader voor een minimumpakket, wat neerkomt op € 9.877, per jaar (excl. index) per bestuur.
Er wordt uitgegaan van een bezettingsgraad van 100% en een vaste nachtprijs, die ook verschuldigd is in geval van een no-show. Het verschuldigde bedrag wordt in januari in zijn volledigheid gestort.
Jaarlijks wordt de bijdrage aangepast voor:
Een index met formule:
Voor het kalenderjaar 2026:
€ 454.425 x gezondheidsindex december 2025 (wordt gepubliceerd op 30/10/2025)/ 133,73 (indexbasis 2013 – gezondheidsindex december 2024)
Voor de volgende kalenderjaren:
€ 454.425 als basisbedrag worden genomen en 133,73 als indexbasis. De breuk wordt voltooid met de gezondheidsindex van de voorafgaande maand december van het daaropvolgende kalenderjaar
Partijen zijn het eens dat naast de indexering zoals hierboven beschreven, jaarlijks een aanpassing van de bijdrage zal worden ingevoerd ten einde rekening te houden met de reële loonkost(evolutie) door anciënniteit en inzet van vervanging bv. bij afwezigheden. De modaliteiten van deze aanpassing worden in de loop van 2026, na overleg binnen de stuurgroep, in onderling akkoord tussen partijen bepaald en opgenomen in een addendum bij deze overeenkomst.
Financieel advies:
Gunstig visum FA 2026/00003 van Financiele dienst van 11 januari 2026
Artikel 1 - Keurt de samenwerkingsovereenkomst ketenaanpak dak- en thuislozen regio Rivierenland goed als volgt:
Samenwerkingsovereenkomst KETENaanpak DAK- EN THUISLOZEN regio Rivierenland
Deze overeenkomst regelt de gezamenlijke uitvoering van een ketenaanpak dak- en thuisloosheid tussen enerzijds CAW Boom Mechelen Lier en anderzijds alle 12 lokale besturen van haar zorggebied, de duur van de overeenkomst en de verdeling van de kosten.
De nota “Ketenaanpak dak- en thuisloosheid 2026-2031” van 22 december 2025 die als bijlage 1 wordt gevoegd, maakt integraal deel uit van deze overeenkomst.
Artikel 1: Contracterende partijen
Deze samenwerkingsovereenkomst wordt afgesloten tussen:
CAW Rivierenland vertegenwoordigd door de heer Jacques Trivier, voorzitter CAW Rivierenland en Nathalie Luypaert, Algemeen Directeur, hierna genoemd “CAW R”
Voor de OCMW’s van:
Stad Lier vertegenwoordigd door de heer Thierry Suetens, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn en mevrouw Katrijn Bosschaerts, algemeen directeur.
Stad Mechelen vertegenwoordigd door de heer Seppe Vries, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en de heer Gert Eeraerts, algemeen directeur.
Gemeente Bornem vertegenwoordigd door de heer Jeroen Segers, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en de heer Björn Caljon, algemeen directeur.
Gemeente Puurs-Sint-amands vertegenwoordigd door de heer Koen Van den Heuvel, lid van de Raad voor Maatschappelijk Welzijn en gemandateerd door de voorzitter van de RMW en de heer Raoul Paridaens, algemeen directeur.
Gemeente Duffel vertegenwoordigd door de heer Dirk Verbist, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en Tim Op de Beeck, algemeen directeur.
Gemeente Bonheiden vertegenwoordigd door de heer Daan Versonnen, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en mevrouw Ethel Vandenwijngaert, algemeen directeur.
Gemeente Berlaar vertegenwoordigd door de heer Walter Horemans, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en mevrouw Anja Neels, algemeen directeur.
Gemeente Nijlen vertegenwoordigd door de heer Thomas Van Herbruggen, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en mevrouw Veerle Poelmans, algemeen directeur.
Gemeente Putte vertegenwoordigd door de heer Maarten op de Beeck, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn, en de heer Ernie Kasprzak, algemeen directeur,
Gemeente Willebroek vertegenwoordigd de heer Eddy Moens, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en de heer Dirk Blommaert, algemeen directeur.
Gemeente Sint-Katelijne-Waver vertegenwoordigd door de heer Sven Verelst, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en de heer Gunther Desmet, algemeen directeur.
Gemeente Heist-op-den-Berg vertegenwoordigd door mevrouw Bernadette De Cat, voorzitter Raad voor Maatschappelijk Welzijn en de heer Hans Welters, algemeen directeur.
hierna samen genoemd “de OCMW’s”
Artikel 2: Doel en voorwerp van de samenwerkingsovereenkomst
Wonen is een grondrecht voor iedereen. Iedereen heeft het recht op duurzaam, betaalbaar en kwaliteitsvol wonen.
Opvang en begeleiding zijn daarbij voor sommige personen van belang en de partijen bij deze overeenkomst streven ernaar het recht op wonen te realiseren door minimaal een regionaal geïntegreerd beleid rond de aanpak van dak- en thuisloosheid uit te werken.
Artikel 3: Doelstellingen, acties en engagementen
De samenwerkingsovereenkomst heeft betrekking op de gezamenlijke uitvoering van een ketenaanpak dak- en thuisloosheid, met als onderdelen:
Artikel 4: Samenwerkingsovereenkomstorganen
De samenwerking in de ketenaanpak dak- en thuisloosheid wordt aangestuurd door een Stuurgroep, samengesteld als volgt: een vertegenwoordiger en plaatsvervanger van elk van de 12 OCMW’s partij bij deze overeenkomst, en 2 vertegenwoordigers van CAW R.
De Stuurgroep is het middel om de gezamenlijke regierol op te nemen en komt minstens éénmaal per kwartaal samen.
De stuurgroep geeft uitvoering aan de samenwerkingsovereenkomst, evalueert de aanpak en het aanbod, bespreekt noden en behoeften, ontwikkelt nieuwe acties en doet beleidsvoorbereidend werk door aanbevelingen en adviezen te formuleren voor de bevoegde bestuursorganen van de contracterende partijen.
De Stuurgroep regelt haar werking in een huishoudelijk reglement. Een nieuwe versie van dit huishoudelijk reglement wordt opgemaakt op de eerste vergadering van de Stuurgroep in 2026.
Artikel 5: Financiering en inzet van middelen voor de actie
Vanaf 1 januari 2026 en tot het aflopen van deze overeenkomst op 31 december 2031 gebeurt de financiering van de NO die wordt uitgebaat door CAW R als volgt :
De OCMW’s verbinden zich ertoe om tijdens de duur van deze overeenkomst een gezamenlijke bijdrage van € 454.425 te betalen aan CAW R voor de financiering van de uitbating van de nachtopvang, die zal geïndexeerd en aangepast worden overeenkomstig de bepalingen van deze overeenkomst.
De OCMW’s erkennen dat hun financiële bijdrage een essentieel element is voor CAW R om te investeren in de bouw van een nieuwe nachtopvang zoals vermeld in bijlage 1.
De verdeling van het aantal nachten wordt gebaseerd op het effectief gebruik van de nachtopvang in 2024, met een minimumbedeling van 119 nachten per lokaal bestuur.
Acht van de twaalf besturen meer bepaald Sint-Katelijne-Waver, Nijlen, Duffel, Puurs, Putte, Berlaar, Bonheiden en Bornem betalen in dit kader CAW R voor een minimumpakket, wat neerkomt op €9.877,- per jaar (excl. Index en aanpassing) per bestuur.
De lokale besturen die in 2024 meer dan 150 nachten gebruik hebben gemaakt van de nachtopvang zullen hierna vermelde bedragen betalen aan CAW R:
Er wordt uitgegaan van een bezettingsgraad van 100% en een vaste nachtprijs, die ook verschuldigd is in geval van een no-show. Het verschuldigde bedrag wordt in januari in zijn volledigheid integraal betaald aan CAW R.
Jaarlijks wordt de bijdrage in het begin van het jaar van rechtswege geïndexeerd en aangepast voor:
1. Een index met formule:
Voor het kalenderjaar 2026
454.425 x gezondheidsindex december 2025 / 133,73 (indexbasis 2013 – gezondheidsindex december 2024)
Voor de volgende kalenderjaren
454.425 euro als basisbedrag worden genomen en 133,73 als indexbasis. De breuk wordt voltooid met de gezondheidsindex van de voorafgaande maand december van het voorgaande kalenderjaar.
2. Partijen zijn het eens dat naast de indexering zoals hierboven beschreven, jaarlijks een aanpassing van de bijdrage zal worden ingevoerd ten einde rekening te houden met de reële loonkost(evolutie) door anciënniteit en inzet van vervanging bv. bij afwezigheden. De modaliteiten van deze aanpassing worden in de loop van 2026, na overleg binnen de stuurgroep, in onderling akkoord tussen partijen bepaald en opgenomen in een addendum bij deze overeenkomst.
Artikel 6: Verblijfskosten
Er worden door CAW R aan de OCMW’s geen effectieve verblijfskosten aangerekend aan de nachtopvang, want deze maken deel uit van de globale financiering zoals omschreven in artikel 5. Voor de mogelijke bijdrage van cliënten van de nachtopvang wordt verwezen naar bijlage 1.
De effectieve verblijfskosten in een residentieel opvangcentrum van CAW R zijn niet begrepen in deze globale bijdrage in de financiering door de OCMW’s. De effectieve verblijfskosten voor deze opvang worden door CAW R aangerekend aan een dagprijs, vastgesteld conform het thans geldende protocol tussen VVSG (afdeling OCMW’s) en het steunpunt Algemeen Welzijnswerk.
Deze effectieve verblijfskosten (exclusief nachtopvang) worden gefactureerd aan het aanmeldend OCMW of Sociaal Huis, en niet aan de cliënt. De OCMW’s garanderen de betaling van de facturatie voor deze cliënt.
De verblijfskosten worden maandelijks per cliënt gefactureerd aan de betrokken OCMW’s. De betrokken OCMW’s betalen de aan hen gerichte facturen binnen een termijn van 60 kalenderdagen na factuurdatum op de bankrekening van CAW R.
Artikel 7: Communicatie
De contracterende partijen van dit project die voor zijn acties binnen de ketenaanpak dak- en thuis externe communicatie opzet, doen dit in gezamenlijk overleg met alle betrokken actoren.
De contracterende partijen verbinden zich ertoe om onderling alle relevante informatie over acties binnen deze ketenaanpak dak- en thuisloosheid tijdig uit te wisselen en op regelmatige tijdstippen met elkaar overleg te plegen over alle aspecten van deze overeenkomst.
Artikel 8: Interpretatie, evaluatie en wijziging overeenkomst
De contracterende partijen verbinden zich ertoe om deze overeenkomst te goeder trouw uit te voeren. Zo deze uitvoering ernstig verstoord wordt door een nieuw en belangrijk element, dan zal dit dadelijk tussen de contracterende partijen besproken worden teneinde de bepalingen van deze overeenkomst eventueel schriftelijk aan te passen.
De contracterende partijen evalueren minstens jaarlijks de uitvoering van deze samenwerkingsovereenkomst: De Stuurgroep bepaalt in 2026, op basis van de nota ketenaanpak, de door de partners na te leven indicatoren die, indien niet nageleefd, aanleiding geven tot een wanprestatie.
De overeenkomst en de hierin geformuleerde afspraken en voorwaarden kunnen niet eenzijdig gewijzigd worden. Wijzigingen kunnen enkel aangebracht worden middels toestemming van alle contracterende partijen die schriftelijk bevestigd wordt.
Partijen komen uitdrukkelijk overeen dat de nietigheid van één of meerdere clausules van onderhavige overeenkomst, niet de nietigheid van de hele overeenkomst met zich meebrengt. In geval van nietigheid van één of meerdere clausules van onderhavige overeenkomst, zal de betrokken clausule aangepast worden in een zin die zo goed mogelijk aansluit bij hetgeen partijen voor ogen hadden bij het afsluiten van onderhavige overeenkomst.
Artikel 9: Inwerkingtreding en duur van de samenwerkingsovereenkomst
Partijen erkennen op de hoogte te zijn van het gegeven dat CAW R tijdens de bouw van de nieuwe nachtopvang zoals beschreven in bijlage 1 geen gebruik zal kunnen maken van het gedeelte van haar gebouwen dat op heden hiervoor gebruikt wordt. Alle partijen verbinden er zich toe mee te zoeken naar een tijdelijke oplossing.
Artikel 10: Bijzondere bepalingen
Het Belgisch recht is van toepassing op deze overeenkomst.
Alle betwistingen en geschillen die uit deze overeenkomst voortvloeien zullen zoveel mogelijk in onderling overleg tussen de contracterende partijen tot een minnelijke oplossing worden gebracht. Zo dat niet mogelijk is en in geval van blijvende betwistingen in de uitvoering van deze overeenkomst zijn de rechtbanken van het gerechtelijk arrondissement van Antwerpen, afdeling Mechelen, bevoegd.
Opgemaakt in 13 exemplaren te Mechelen op 22 december 2025
Namens de lokale besturen
LIER
de heer Thierry Suetens, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - mevrouw Katrijn Bosschaerts, algemeen directeur
MECHELEN
de heer Seppe Vries, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Gert Eeraerts, algemeen directeur
BORNEM
de heer Jeroen Segers, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Björn Caljon, algemeen directeur
PUURS – SINT - AMANDS
de heer Koen Van den Heuvel, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Raoul Paridaens, algemeen directeur
DUFFEL
de heer Dirk Verbist, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Tim Op de Beeck, algemeen directeur
BONHEIDEN
de heer Daan Versonnen, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - mevrouw Ethel Van den Wijngaert algemeen directeur
BERLAAR
de heer Walter Horemans, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - mevrouw Anja Neels, algemeen directeur
NIJLEN
de heer Thomas Van Herbruggen, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - mevrouw Veerle Poelmans, algemeen directeur
PUTTE
de heer Maarten Op de Beeck, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Ernie Kasprzak, algemeen directeur
WILLEBROEK
de heer Eddy Moens, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Dirk Blommaert, algemeen directeur
SINT-KATELIJNE-WAVER
de heer Sven Verelst,voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Gunther Desmet, algemeen directeur
HEIST-OP-DEN-BERG
mevrouw Bernadette De Cat, voorzitter Raad voor Maatschappelijk welzijn - de heer Hans Welters, algemeen directeur
Namens CAW Rivierenland
Nathalie Luypaert, Algemeen directeur
Bijlage 1: Nota “ketenaanpak dak- en thuisloosheid 2026-2031” dd. 22 december 2025
Artikel 2 - Gaat akkoord dat de nota "ketenaanpak dak- en thuisloosheid", die te vinden is als bijlage, integraal deel uitmaakt van de overeenkomst.